ترافیک!

وقتی خط عابر پیاده در چهارراه­ها ناپیدا و کمرنگ باشد و عابرین تحمل ایستادن پشت چراغ قرمز را نداشته باشند و پلیس راهنما هم نتواند عابرین را متوقف کند، اتومبیل­ها و عابرین در هم می­شوند و هر کدام بر دیگری فشار می­آورد که از لابلای هم عبور کنند.
نتیجه آن که گاه صدای عابرین بلند می­شود و گاه بوق ممتد اتومبیل­ها گوشخراش می­شوند!
وقتی اتومبیل­های رنگ به رنگ و بی­رنگ مسافربر حتی در ابتدای ورود به چهارراه­ها منتظر مسافر می­مانند و با هیچ توپ و تشری هم جابه­جا نمی­شوند و مأموران راهنمایی هم به این وضعیت عادت کرده­اند، تراکم اتومبیل­ها در پشت چراغ سبز به خوبی از رانندگان اعصاب می­گیرد و بسیار اتفاق می­افتد که دعواهایی هم چاشنی این اعتراضات می­شود که طبعاً وضعیت ترافیک را بحرانی­تر
می­کند!
زمانی که تصادفات درون­شهری برای تعیین تکلیف خسارت بستگی به حضور افسران راهنمایی دارد بالطبع هر تصادف کوچکی هم بر حجم ترافیک و توقف اتومبیل­ها می­افزاید!
در شرایطی که هر اتومبیل شخصی اجازه پیدا می­کند با هر وضعیت اسفباری که ناشی از فرسودگی، نقص و عدم کارایی است وارد خیابان شود، مدام باید شاهد آلودگی بیشتر هوای اطراف و توقف اتومبیل­های خاموش باشیم که صرفاً با هل دادن می­توان آنها را به کنار خیابان کشید، قطعاً بار ترافیک را دوچندان می­کند.
در وضعیتی که امکانات نزدیک به محل توقف برای پارک اتومبیل­ها نباشد و راننده در کنار خیابان به صورت دوبله می­ایستد تا اهل و عیال خریدشان را تمام کنند و بازگردند و حتی راننده در محل توقف مطلقاً ممنوع هم پشت فرمان ایستاده است راه عبور دیگران مسدود و صدای بوق اتومبیل­ها هم کارساز نمی­شود!
در شرایطی که جایگاه توقف تاکسی­ها و اتوبوس­ها تبدیل به پارک اتومبیل­های دیگر می­شود، رانندگان تاکسی و اتوبوس به خود اجازه می­دهند هر مسافری خواست پیاده و یا سوار شود در وسط خیابان بایستند و مدتی را بدین وضع پشت سر و جلو خود ترافیک ایجاد کنند، کسی هم کاری از دستش برنمی­آید!
وقتی مردم عادت کرده باشند هر وقت اراده کردند در طول و عرض خیابان راه بروند و عطای پیاده­رو را به لقایش ببخشند طبیعتاً بار ترافیک سنگین­تر می­شود!
در شرایطی که سرعت­گیرهای اتومبیل­ها ناپیدا و حتی در شب از شبرنگ و رنگ اثری روی آنها نیست، چه بسا رانندگان ناآشنا به وضع خیابان­های خاص با سرعت از روی این برآمدگی عبور کرده، فرمان از دست داده منحرف می­شوند و یا دچار خسارت می­گردند که آن هم بدیهی است بر بار ترافیک می­افزاید!...
زمانی که دچار خاموشی می­شویم و چراغ­های راهنما کار نمی­کنند به ویژه در شب­ها همه سردرگم عبور و مرور را قفل می­کنند به ویژه آن که در هر چهارراه یک پلیس راهنما بیشتر نباشد و یا آن که اصلاً نباشد!
وقتی که در چهارراه­های فرعی که چراغ راهنمایی نیست و بعضاً پلیس هم حضور ندارد رانندگان می­خواهند بدون اجازه عبور به دیگری از چهارراه­ها بگذرند طبعاً در هم می­شوند و مدت طولانی سردرگم می­مانند تا بنده خدایی پیدا شود راه باز کند و یا رانندگان بر سر عقل آیند و به یکدیگر راه دهند، قطعاً بار ترافیک سنگین­تر می­شود! به ویژه در ساعات خاصی از روز و شب که یا مدارس اطراف تعطیل می­شوند و یا کارکنان ادارات قصد خروج دارند و یا اصناف با عجله سودای زود رسیدن در سر می­پرورانند!
و اما بعد!
عرض خیابان­ها برای عبور این همه اتومبیل که روز به روز بر حجم آنها افزوده می­شود طراحی نشده­اند و تعریض خیابان­ها هم برای شهرداری زمان­بر و هزینه­بر است و ساخت و سازها هم که موجبات عقب­نشینی را فراهم می­کنند برای تکمیل یک مسیر عمر نوح لازم است و صبر ایوب!
هم­اینک کوچه پس­کوچه­های شهر به پارک اتومبیل­ها تبدیل شده­اند و نیمی از خیابان­های فرعی و اصلی هم در گرو پارکبانانند، راهی جز این نیست که به نحوی از ورود اتومبیل­ها حداقل در ساعاتی از روز به خیابان­های اصلی و پرترافیک جلوگیری شود یا با طرح ترافیک و یا با زوج و فرد کردن و یا تدبیری دیگر!
بیشتر اتومبیل­های شخصی تک­مسافرند و هنوز مردم عادت نکرده­اند برای رفت و برگشت از اتومبیل­های عمومی استفاده کنند!
دوچرخه­سواری هم که منسوخ شده و موتورسواران هم باید از هفت­خوان تجربه گذشته باشند تا از لابلای اتومبیل­ها راه باز کنند و حتی در مواقعی پیاده­روها را درنوردند!
چه باید کرد؟
نخست سد معبری­ها را جمع­ و جور کنیم.
دوم در هر خیابان پرترافیک با سرمایه­گذاری دولتی یا بخش خصوصی پارکینگ­های چندطبقه بنا کنیم!
سوم وضعیت چهارراه­های مرکزی را با تعریض و یا پل­های زیرگذر و روگذر سر و سامان دهیم!
چهارم زودتر مسأله اتمام پروژه قطار شهری را به انجام رسانیم و بر این باور باشیم که در شرایط سخت و بحرانی که خرید بنزین به یک کالای استراتژیک تبدیل شده، حداقل 20 درصد از کل مصرف بنزین کشور در توقفگاه­ها و ترافیک به هدر می­رود و این مقدار هزینه قابل توجهی را به بیت­المال و رانندگان تحمیل می­کند.
آموزش نحوه استفاده صحیح از اتومبیل، خیابان، پیاده­رو و آشنایی بیشتر با تابلوهای راهنمایی و رانندگی را از دوره آمادگی و دبستان در دستور کار داشته باشیم و از رانندگان مسافربر بخواهیم حتماً کارت شناسایی، کارت سلامت و شماره تلفن همراه خود را در معرض دید مشتریان قرار دهند. روشی که در اکثر کشورها امروز متداول و معمول است!
و اما نکته بسیار مهمی که بعضاً از آن غافل شده­ایم، عدم سرمایه­گذاری دستگاه­های انتظامی و نظارتی برای آگاهی دادن بیشتر به مردم در خصوص ترغیب آنها به رعایت مقررات و قانونمندی است زیرا هر چند اکثر مردم ما بر اساس باورهای خود و رشدی که داشته­اند در پذیرش قوانین و رعایت در اجرای آن مصر و مصمم­اند اما کافی است به هر دلیلی حداقلی هم دچار تخلفاتی شوند که امروز شاهد آنیم. جریمه­ها به لحاظ پایین بودن ارقام آن چندان کاربردی ندارند. چانه­زنی با پلیس هم به گونه­ای عادت شده، قاطعیت در اجرای قانون و افزایش جریمه­ها می­توانند تا حدودی راهگشا باشند و مفید! تغییراتی که لازمه رفع معضل ترافیک است نیاز به برنامه­ریزی و سرمایه­گذاری بیشتر و کارشناسانه­تری دارد. مضافاً این که در آستانه نوروز و در طول تعطیلات نوروزی شیراز آبستن ترافیک­های طولانی­مدت و حجم گسترده اتومبیل مسافران نوروزی است!
والسلام