درس­های فوتبال!
از چرخیدنی­های این روزگار یکی هم توپ است!
توپی که گاه میلیون­ها چشم و دل را به دنبال خود تا عمق دروازه­ها به درون زمین بازی می­کشد! و چه بسا دل­هایی را که می­لرزاند و چشم­هایی را پر از اشک می­کند و یا بارقه شادی را در دیده­گان مشتاق تماشاگرانی دامن زده، ملتی را خوشحال و امیدوار و یا مردمی را غمگین و ناامید می­سازد!
این چرخیدنی پرجاذبه زیر پای فوتبالیست­های حرفه­ی، حرف و حدیث­های گفته و ناگفته­ای دارد که چشمان تیزبین داوران و تماشاچیانی چند و دیده بصیرت صاحب­نظران ظریف­بین را به کندوکاو و مطالعه وا داشته تجربیاتی به آنها منتقل می­کند!
و حال در فضای کنونی کشور ما هم که گاه جمعی سیاست­زده، عده­ای اقتصادزده و گروهی خواب­زده شده و می­شوند و یادشان می­رود که از کجا آمده به کجا خواهند رفت و هدف از آمدنشان در این چرخیدنی­ها چیست و گردش ایام چگونه گوی سبقت از آنان ربوده، دروازه­هایشان را مدام نشانه رفته پاک­باخته­شان می­کند، درس­های فوتبال می­تواند بعضاً یادآور جفا و خطاها و یا علت شکست و پیروزی­ها باشد!
و اما بعد!
زمین این توپ همیشه در چرخش و گردش که ما را هر شبانه­روز به دور خود چرخانده و به هر سال یک دور به دور خورشید می­چرخاند اگر به اندازه توپ فوتبال مورد توجه ما می­بود و فلسفه و هدف از چرخیدنش را به اندیشه می­نشستیم، بی­شک روزگاری بهتر از این می­داشتیم و دلمان به هر مراد مادی و مصرف شدنی و یا سست­پیمان دلبسته نمی­شد! که زمین و زمان را درس­هایی است همانگونه که فوتبال را!
به هر تقدیر، فرهنگ، سیاست و اقتصاد مانند فوتبال از کارها و فعالیت­های جمعی­اند که گاه به بازی می­گیرند و گاه به بازی گرفته می­شوند!
در کار جمعی، آشنایی تمامی دست­اندرکاران و بازیگران به اهداف از پیش تعیین شده به همان میزان اهمیت دارد که هماهنگی در سازماندهی برای کسب نتیجه!
متأسفانه بعضاً شاهدیم که در سیاست­گذاری و نیز در پیشبرد سیاست­ها، دست­اندرکاران نه در مورد اهداف آشنایی و شناخت دارند و نه می­دانند، چه نتیجه­ای را طالبند! و یا باید کسب کنند!
در فرهنگ و اقتصاد هم به چنین وضعی رسیده­ایم! با این وصف بازیکنان میدان به جای این که به یکدیگر پاس درست داده دروازه حریف را نشانه روند، گاه از سر غفلت و بی­تدبیری و گاه از سر عناد و لجبازی تک­روی کرده یا دروازه خودی را توپ­باران می­کنند!
در اینجاست که تماشاگران خودی را عصبانی کرده و تماشاگران رقیب را خوشحال می­کنند!
این تک­روی­ها، گاه چنان مشهود و غیرقابل قبول است که بعضی بزرگان را از حد یک بازیگر سیاسی حرفه­ای تا سطح ابتدایی و آماتور پایین می­آورد!
همانگونه که بازیگران یک  تیم فوتبال مطرح علاوه بر تجارب و آموزش­های لازم و گذر از میادین مختلف به طراوت و جوانی و شروط لازم برای ایجاد انگیزه قوی نیاز دارند تا در مرحله نهایی بازیگران جهانی شوند، در سیاست، اقتصاد و فرهنگ نیز ما به چنین نیروهایی نیاز داریم!
مضافاً این که، جمعیت کشور ما بسیار جوان است و پرانرژی. کافی است راه آزادسازی این انرژی و قابلیت­ها را بگشاییم و خونی تازه در رگ­های انقلاب جاری کنیم!
فوتبال به ما آموخت که خودخواهی، تک­روی و دست­کم گرفتن حریف به خاطر پشتوانه تاریخی پیروزی نمی­آورد، بلکه در بازی­های سیاسی علاوه بر اعتماد به نفس، تفکر خلاق و منطقی، استفاده از مشی مورد قبول افکار عمومی است که در غلبه بر ترفندهای بیگانه و رقیب کارساز خواهد بود!
شرایط کنونی ما در ابعاد مختلف به واقع ورود به یک بازی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است که توجه جهانیان را به خود معطوف کرده آنها را به قضاوت کشانده است، هر چند در بسیاری مواقع شاهد قضاوت مغرضانه و یا اهمال­کارانه داوران بین­المللی بوده­ایم، اما برای گذر از تنگه­های مخوف و غریب به مطالعه بیشتر، بیان شفاف­تر، اعتماد به نفس بیشتر و آمادگی افزون­تری نیاز داریم. زیرا هر چند حمایت الهی و تکیه بر باورهای اسلامی همیشه کارساز بوده­اند، اما مشورت و هماهنگی برای بهره­مندی از نظر جمعی نیز از شروط لازمند!
فوتبال به ما آموخت که شکست­ها و پیروزی­ها مقطعی­اند و چه بسا پهلوانان و بازیکنان صاحب­نامی که روی آنها شرط­بندی هم شده اما از عهده کار برنیامده جوانان پرانرژی­تری صاحب­نام شده و گوی سبقت از همگان ربوده­اند!
فوتبال به ما آموخت که اشتباه داور تا چه میزان می­تواند در سرنوشت یک تیم تا مرحله سقوط و بازدارندگی تأثیرگذار باشد!
فوتبال به ما آموخت که جبران شکست­های اولیه چقدر دشوار است و این دشواری روز به روز بیشتر خود را نشان می­دهد.
فوتبال به ما آموخت که هماهنگی و همدلی تیمی در به ثمر رساندن گل­های بیشتر در دروازه حریف بسیار تأثیرگذار است!
فوتبال به ما آموخت که شیوه­های نوین و دستاوردهای جدید که حریف  هنوز از آنها بی­اطلاع است و بدل آن را تجربه نکرده در پیروزی نهایی مؤثر است.
و بالاخره فوتبال به ما آموخت که سختی و ریاضت­های بسیار در آماده­سازی تیمی ما را صاحب تجربه و آگاهی­های لازم می­کند!
با این وصف چه در سیاست داخلی و چه در اعمال سیاست خارجی، آنچه موجب توفیق است در مرحله نخست بهره­مندی از مشورت و نظر جمع است که آن را هماهنگی تیمی تعبیر می­کنیم اما ناگفته پیداست که اتفاق و اتحاد، امری ظاهری و مصلحتی نیست، بلکه کاملاً باطنی و درونی است تا از آن انگیزه­های مثبت و شروط لازم به در آید!
آیا بهتر نیست از بازی­های جام جهانی عبرت بگیریم؟
والسلام