جهان در وضعیتی دوگانه به سر می برد. از یک سو پیشرفت های فنآورانه، رشد برخی اقتصادهای نوظهور و توسعه زیرساخت های دیجیتال نویدبخش آینده ای پویا هستند و از سوی دیگر، تنش های امنیتی، جنگ های منطقه ای و بی ثباتی اقتصادی، چشم انداز جهانی را با چالش روبرو کرده اند.
با اوج گیری رقابت های ژئوپولیتیکی، نظم بین المللی بیش از هر زمان دیگری با چالش روبروست.
رقابت قدرت های بزرگ، به ویژه ایالات متحده آمریکا و چین و روسیه شکل تازه ای از جنگ سرد اقتصادی و فناورانه را رقم زده است.
درگیری های منطقه ای در خاورمیانه، تداوم جنگ در برخی نقاط اروپای شرقی و تنش ها در شرق آسیا، فضای امنیتی جهان را شکننده کرده است.
در کنار جنگ های بدفرجام ، تهدیدهای نوظهور هوش منصوعی نیز به معادلات امنیتی افزوده شده اند، دولت ها امروز نه تنها باید از مرزهای جغرافیائی خود محافظت کنند، بلکه در برابر حملات دیجیتال و نفوذ اطلاعاتی نیز باید ایستادگی نمایند.
اقتصاد جهانی پس از شوک های ناشی از همه گیری کرونا و بحران های ژئوپولیتیکی، هنوز به ثبات کامل نرسیده است.
بسیاری از کشورها با رشد اقتصادی کند با بدهی های فزاینده و فشار تورمی دست و پنجه نرم می کنند، در عین حال برخی اقتصادهای آسیایی و کشورهای دارای منابع انرژی توانسته اند از تحولات بازار بهره مند شوند. بازار انرژی همچنان تحت تأثیر تنش های سیاسی و تغییر مسیر به سوی انرژی های تجدیدپذیر قرار دارد. افزایش سرمایه گذاری در فناوری های سبز اگرچه نویدبخش آینده ای پایدارتر است، اما در کوتاه مدت هزینه های انتقال را بالا برده و بر قیمت ها اثر گذاشته است.
یکی از مهم ترین ویژگی های اقتصاد جهانی امروز، تعمیق شکاف میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است. دسترسی نابرابر به فناوری، سرمایه و بازارهای جهانی، رشد بسیاری از اقتصادهای ضعیف تر را محدود کرده است. در مقابل، کشورهایی که توانسته اند در زنجیره های تأمین جهانی جایگاه خود را تثبیت کنند از فرصت های جدید بهره مند شده اند.
در کنار همه نگرانی ها، نباید از ظرفیت های همکاری جهانی غافل شد. توافق های منطقه ای، گسترش تجارت دیجیتال و پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی می تواند موتور محرک رشد آینده باشد. با این حال تحقق این چشم انداز مستلزم کاهش تنش های سیاسی و بازسازی اعتماد میان قدرت های جهانی است.
در مجموع جهان امروز در نقطه ای حساس ایستاده است. نقطه ای که در آن تصمیم های سیاسی و اقتصادی قدرت های بزرگ می تواند مسیر دهه های آینده را تعیین کند. امنیت و اقتصاد بیش از هر زمان دیگری به هم پیوند خورده اند و ثبات یکی بدون دیگری دست یافتنی نخواهد بود.
ایران برای دسترسی به بازارهای جهانی و رشد اقتصادی چاره ای جز کاهش تنش ها با رویکردی صلح آمیز ندارد هر چند از برخی اهداف اولیه انقلاب بازماند باید به دنبال فرصتی باشد تا هر آنچه به دست آورده است را حفظ کند و برای هر آنچه می باید به دست آورد ، زمینه و شرایط آن را فراهم نماید. در جهان بده بستان فعلی راه گریزی از اعمال یک سیاست برد برد نیست. انحصارطلبی و تیشه بر خودی به ویژه در باب اقتصاد و امنیت جواب نمی دهد. تغییر در سیاست خارجی به ویژه در شرایط کنونی که آمریکا طبل جنگ می زند تا حدی که بتواند منافع ملی را تأمین و جنگ را از منطقه دور نماید پسندیده است.
عزت و مصلحت کشور در گرو رضایت عموم مردم است زیرا در آن صورت است که اتحاد و باورمندی به توان نظام تقویت می شود و ترفندهای دشمنان برای چند قطبی سازی جمعیت ایران خنثی می شود.
والسلام
